Waarom staan er zoveel vrijwel nieuwe rijlaarzen tweedehands te koop?
Waarom worden kostbare rijlaarzen die soms nauwelijks zijn gedragen alweer te koop aangeboden? En waarom zien we dat zelfs bij maatwerk?
Wie regelmatig kijkt op Facebook, Marktplaats en andere verkoopkanalen voor paardensportartikelen, ziet opvallend veel rijlaarzen met omschrijvingen als ‘slechts enkele keren gedragen’, ‘zo goed als nieuw’, ‘helaas toch te klein’ of ‘maatwerk, maar moet helaas weg’.
Na meer dan 65 jaar dagelijks met rijlaarzen, pasvorm en reparaties te hebben gewerkt, vind ik vooral dat laatste opmerkelijk. Daarom heb ik met verschillende mensen die vrijwel nieuwe rijlaarzen te koop aanboden contact opgenomen.
Hun ervaringen vertoonden opvallend vaak dezelfde patronen.
1. Het begint heel vaak bij het opmeten
Een rijlaars kan technisch nog zo mooi gemaakt zijn: wanneer de maten die aan de fabrikant worden doorgegeven niet juist zijn, kan de fabrikant onmogelijk een goed passende laars maken.
Goed opmeten is bovendien veel meer dan alleen schoenmaat, kuitomvang en schachthoogte noteren.
De vorm van het been, de enkel, de overgang naar de kuit, de wreef, de hiel, de positie van de kuit en de onderlinge verhoudingen moeten worden beoordeeld. Vervolgens moet iemand met ervaring die maten ook nog interpreteren.
In verschillende gesprekken die ik hierover voerde, bleek onjuiste maatvoering of een verkeerd geïnterpreteerde maat regelmatig een rol te spelen.
Wanneer de laars vervolgens niet goed blijkt te passen, ontstaat soms een tweede probleem. De winkelier legt het probleem bij de fabrikant. De fabrikant constateert dat volgens de doorgegeven maten is geproduceerd en verwijst terug naar de winkelier.
Uiteindelijk blijft er één persoon met het probleem zitten: de ruiter met een paar kostbare rijlaarzen die niet goed passen.
Daar heb ik moeite mee.
Wie een klant opmeet, adviseert en een paar rijlaarzen verkoopt, heeft naar mijn overtuiging ook een verantwoordelijkheid voor het uiteindelijke resultaat.
2. Een goed passende rijlaars kan later tóch te strak worden
Niet ieder pasvormprobleem betekent echter dat er bij het aanmeten iets fout is gegaan.
Benen veranderen.
Dat zie ik in mijn eigen praktijk voortdurend. Zeker bij warm weer kunnen benen behoorlijk in omvang toenemen. Ook veranderingen in gewicht, training en andere omstandigheden kunnen invloed hebben op de kuitomvang.
Een rijlaars die eerder uitstekend paste, kan daardoor later ineens te strak zitten.
Maar dat betekent niet automatisch dat een goede rijlaars moet worden afgeschreven.
Afhankelijk van het model, de constructie en de plaats van de rits zijn er verschillende mogelijkheden. Een schacht kan soms worden opgerekt, er kan elastiek worden aangebracht of er kan een spie worden ingezet.
3. Een goede spie is géén simpele driehoek
Dit is een detail waar ik mij regelmatig over verbaas.
Een professioneel ingezette spie moet de vorm van het been volgen. Rond het breedste gedeelte van de kuit kan meer ruimte nodig zijn, terwijl de spie richting de bovenrand juist weer smaller moet worden. De precieze vorm is afhankelijk van het been.
Simpelweg een driehoek aan de bovenkant van de schacht inzetten omdat de laars daar niet meer dichtgaat, lost het werkelijke probleem vaak niet op.
Sterker nog: daarmee kan de oorspronkelijke lijn en pasvorm van een mooie rijlaars worden verstoord.
Bij een goed uitgevoerde correctie worden zowel het buitenleer als de voering zorgvuldig aangepast. Het doel is niet alleen meer ruimte creëren, maar ook de oorspronkelijke uitstraling van de rijlaars zoveel mogelijk behouden.
Dat is vakwerk.
4. Ook te ruime schachten vragen om vakmanschap
Het omgekeerde komt eveneens voor.
Benen kunnen smaller worden en een schacht die vroeger goed aansloot, kan na verloop van tijd te ruim worden.
Ook dan kan een goede rijlaars in veel gevallen worden aangepast.
Maar ook hier is het resultaat sterk afhankelijk van degene die het werk uitvoert.
Bij modellen met een rits aan de voorkant zie ik bijvoorbeeld soms laarzen waarbij na het innemen de achterbies niet meer mooi recht over het been loopt, maar zichtbaar krom is getrokken.
Technisch is de schacht dan misschien smaller geworden, maar esthetisch is de laars er bepaald niet mooier op geworden.
Een goede correctie moet niet alleen functioneel zijn. De oorspronkelijke lijn van de rijlaars moet zoveel mogelijk behouden blijven.
5. Een verkeerd vervangen rits kan veel schade veroorzaken
Een ander probleem dat ik helaas regelmatig tegenkom, is een ondeskundig vervangen rits.
Bij een kwalitatief goede rijlaars is de rits onderdeel van de constructie van de schacht. Hij hoort op de juiste wijze tussen het buitenleer en de voering te worden verwerkt.
Toch zie ik reparaties waarbij de oude rits eenvoudig langs de rand is afgeknipt. Soms verdwijnt daarbij ook de beschermstrook achter de rits. Vervolgens wordt de nieuwe rits op de voering gelegd, geplakt en doorgestikt.
De rits functioneert misschien weer, maar de oorspronkelijke constructie van de laars is daarmee niet hersteld.
Dat doet mij iedere keer weer pijn om te zien.
Een paar kwalitatief goede rijlaarzen kan jarenlang meegaan wanneer er zorgvuldig mee wordt omgegaan en noodzakelijke reparaties vakkundig worden uitgevoerd.
6. Wat te doen wanneer een Petrie rijlaars niet goed past?
Hierover wil ik heel duidelijk zijn.
Wanneer een nieuw aangeschafte Petrie rijlaars niet goed past, moet de klant zich in eerste instantie wenden tot de winkel waar de laars is gekocht.
De verkoper kent de bestelling, heeft de maten opgenomen of de confectiemaat geadviseerd en is daarmee het logische eerste aanspreekpunt.
Bij confectierijlaarzen ligt een pasvormcorrectie anders dan bij individueel maatwerk. Een materiaal- of fabricagefout is vanzelfsprekend weer een andere kwestie. Bij maatwerk zijn er meer mogelijkheden om een pasvormprobleem te beoordelen en eventueel te corrigeren.
Ik word regelmatig benaderd door mensen die hun Petrie rijlaarzen elders hebben gekocht en vervolgens geen bevredigende oplossing voor hun probleem vinden.
Waar mogelijk wil ik best beoordelen wat er technisch nog mogelijk is. Maar ik kan niet zonder meer de verantwoordelijkheid van de oorspronkelijke verkoper overnemen.
7. Een tweedehands maatwerklaars blijft maatwerk voor iemand anders
Dit wordt nogal eens onderschat.
Stel dat u een tweedehands maatwerklaars vindt met precies uw schoenmaat, een kuitomvang van 36 cm en een schachthoogte van 48 cm.
Dan betekent dat nog niet dat die laars u goed zal passen.
De oorspronkelijke eigenaar kan een heel andere enkel, hiel, wreef of kuitvorm hebben. De plaats waar de kuit zijn grootste omvang bereikt kan verschillen en zelfs het linker- en rechterbeen kunnen verschillend zijn uitgevoerd.
U koopt in feite het maatwerk van iemand anders.
Wanneer zo'n tweedehands laars vervolgens niet past, kan niet zonder meer van een winkelier of fabrikant worden verwacht dat deze daarvan alsnog een perfect passende maatwerklaars maakt.
Dat is een risico waarvan iedere koper zich vóór de aankoop bewust zou moeten zijn.
8. Mijn advies na meer dan 65 jaar rijlaarzen
Een goede rijlaars koopt u niet alleen op merk, prijs of uiterlijk.
Laat u goed adviseren. Laat uw benen deskundig opmeten. En vraag vóór de aankoop wat er gebeurt wanneer er later een probleem met de pasvorm ontstaat.
Zoek een bedrijf dat niet alleen rijlaarzen kan verkopen, maar ook begrijpt hoe een rijlaars geconstrueerd is en welke correcties technisch verantwoord kunnen worden uitgevoerd.
Ook na meer dan 65 jaar ervaring zal ik nooit beweren dat een been niet kan veranderen. Dat gebeurt nu eenmaal.
Wat ik wél belangrijk vind, is dat een klant met een probleem wordt gehoord.
Als iemand bij mij komt met een rijlaars die niet meer goed past, wil ik eerst weten waarom.
Is de kuit veranderd? Zit het probleem op één specifieke plaats? Kan de schacht verantwoord worden opgerekt? Moet hij worden verbreed? Kan hij worden ingenomen? Is de rits het werkelijke probleem?
En soms zal het eerlijke antwoord zijn dat een goede oplossing niet meer mogelijk is.
Maar iemand met een probleem van het kastje naar de muur sturen, vind ik geen oplossing.
Een rijlaars verkopen is één ding. Er ook voor de klant zijn wanneer er later iets aan die laars moet gebeuren, hoort voor mij bij hetzelfde vak.
Peter van Huet
Van Huet Rijlaarzen – Bunnik
Meer dan 65 jaar ervaring met rijlaarzen, professioneel aanmeten, pasvorm en reparatie.